رمزگشایی از گرانی کالاهای اساسی / رئیس اتحادیه بنکداران: کمبود نداریم، اما قیمتها به این دلیل بالا رفت
**عنوان:**
تحلیل علت گرانی کالاهای اساسی از نگاه رئیس اتحادیه بنکداران: کمبود در بازار نداریم، افزایش قیمتها بهدلیل نوسانات ارز است
**خلاصه:**
خانوارها همچنان کالاهای ضروری برای سفره خود را خریداری میکنند، اما حجم خرید این محصولات با توجه به درآمد و توان مالیشان محدودتر شده است.
**متن بازنویسیشده:**
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، بازار کالاهای اساسی در آستانه پایان شهریورماه قرار دارد؛ بازاری که در بخش تقاضا، نشانههای رکود در آن پررنگتر شده است. فعالان این حوزه از ادامه عرضه کالاها در شبکه توزیع و نبود کمبود خبر میدهند، اما افزایش هزینههای تولید، تغییرات نرخ ارز و افت قدرت خرید خانوارها، شرایط را برای فروشندگان و مصرفکنندگان دشوار کرده است.
در حالی که درآمد خانوادهها معمولاً با فاصله زمانی و بهصورت محدود افزایش مییابد، قیمت کالاهای مصرفی سریعتر تغییر میکند. این فاصله باعث شده الگوی خرید خانوارها بهتدریج تغییر کند؛ بهطوریکه مصرفکنندگان ابتدا خرید کالاهای غیرضروری و لوکس را کنار میگذارند و سپس حتی در تهیه کالاهای اساسی نیز با احتیاط بیشتری عمل میکنند. در نتیجه، بازار از نظر موجودی کالا با بحران روبهرو نیست، اما در سمت تقاضا با کاهش مواجه شده است.
از طرف دیگر، نوسانات نرخ ارز بار دیگر به یکی از عوامل مؤثر بر بازار مواد غذایی تبدیل شده است. این تأثیر فقط شامل کالاهای وارداتی نمیشود، بلکه محصولات تولید داخل نیز به دلیل وابستگی برخی نهادهها، مواد اولیه، کود، حملونقل و سایر اجزای تولید به ارز، از این تغییرات متأثر میشوند. به همین دلیل، چشمانداز قیمتها در کوتاهمدت بیش از گذشته به روند نرخ ارز وابسته شده است.
رضا کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، درباره وضعیت بازار کالاهای اساسی در بخش عمدهفروشی گفت: در چند روز اخیر و همزمان با نوسانات ارزی، در برخی کالاها افزایش قیمت دیده شده، اما در حال حاضر هیچ کمبودی در بازار وجود ندارد و کالاها بهطور گسترده در شبکه توزیع عرضه میشوند.
او با اشاره به فعالیت عادی زنجیره تأمین افزود: زنجیره تأمین همراه با زنجیره تولید در حال فعالیت است و در زمینه تأمین کالاهای اساسی مشکل خاصی وجود ندارد. به گفته کنگری، کالا به اندازه کافی در شبکه توزیع موجود است و افزایش قیمتهای اخیر بیش از آنکه ناشی از کمبود باشد، تحت تأثیر نوسانات نرخ ارز قرار دارد.
رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی درباره روند بازار در هفتههای گذشته نیز گفت: در حدود ۲۰ روز گذشته، برخی کالاها از جمله حبوبات و برنج با کاهش قیمت روبهرو بودند، اما پس از نوسانات اخیر بازار ارز، قیمت شماری از کالاها دوباره روند افزایشی پیدا کرده است.
کنگری در توضیح میزان اثرگذاری نرخ ارز بر قیمت کالاها تصریح کرد: هر کالایی که به ارز وابسته باشد، به نسبت تغییرات نرخ ارز از آن تأثیر میگیرد. این موضوع فقط به کالاهای وارداتی محدود نیست و کالاهای تولید داخل نیز درگیر همین شرایط هستند.
او توضیح داد: ممکن است یک محصول کشاورزی در داخل کشور تولید شود و ارتباط مستقیمی با واردات نداشته باشد، اما نهادهها و مواد اولیه مورد استفاده در تولید آن، از جمله کود شیمیایی و دیگر نهادههای تولید، به ارز وابسته باشند. در چنین شرایطی، تغییر نرخ ارز میتواند هزینه تمامشده تولید داخلی را بالا ببرد و این افزایش در نهایت در قیمت بازار نمایان شود.
کنگری با تأکید بر وابستگی بخش مهمی از تحولات بازار مواد غذایی به نرخ ارز گفت: البته اگر کمبود کالا رخ دهد، میتواند زمینهساز افزایش قیمت شود، اما در وضعیت فعلی چنین مسئلهای وجود ندارد و بازار از نظر تأمین کالا با مشکل مواجه نیست.
رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی با بیان اینکه کالا به مقدار گسترده در شبکه توزیع وجود دارد، گفت: در حال حاضر کالا بیش از میزان مورد نیاز در شبکه عرضه موجود است و در زمینه تأمین کالاهای اساسی مشکل خاصی نداریم. بنابراین نمیتوان افزایش قیمتهای اخیر را به کمبود کالا نسبت داد.
کنگری در ادامه به کاهش قدرت خرید خانوارها اشاره کرد و گفت: افزایش حقوق معمولاً سالی یکبار انجام میشود، اما تورم بهطور مداوم بر هزینههای خانوادهها اثر میگذارد. در این شرایط، هر فرد بر اساس درآمد خود خرید میکند و توان هزینهکرد خانوارها محدودتر میشود.
او افزود: کاهش قدرت خرید باعث شده مردم ابتدا کالاهای لوکس را از سبد مصرفی خود حذف کنند و سپس حتی در خرید کالاهای اساسی نیز محتاطتر شوند. خانوارها همچنان کالاهایی را که برای سفره آنها ضروری است تهیه میکنند، اما میزان خرید این محصولات نیز متناسب با درآمد و توان مالی آنها محدود شده است.
به گفته کنگری، نتیجه این شرایط، شکلگیری رکود در بازار است. وقتی قدرت خرید پایین میآید، مصرفکننده ناچار میشود اولویتبندی کند و بخش قابلتوجهی از کالاهایی را که پیشتر در سبد خرید خود قرار میداد، حذف کند یا خرید آنها را به حداقل برساند.
وی درباره تأثیر اجرای طرح کالابرگ بر فعالیت بنکداران نیز گفت: کالابرگ تأثیر بسیار منفی بر فعالیت بنکداریها گذاشته است، زیرا عمدهفروشیها مستقیماً با کالابرگ کار نمیکنند و بخش قابلتوجهی از کالاهای مشمول این طرح از طریق فروشگاههای خردهفروشی عرضه میشود.
کنگری افزود: کالاهایی مانند برنج، گوشت، تن ماهی، مرغ و ماهی در قالب کالابرگ به مصرفکنندگان ارائه میشوند و همین موضوع باعث شده شهروندان برای استفاده از اعتبار کالابرگ بیشتر به فروشگاههای خردهفروشی مراجعه کنند.
او تصریح کرد: این تغییر در مسیر خرید، فعالیت عمدهفروشیها و بنکداریها را تحت تأثیر قرار داده است. در واقع، بخشی از تقاضایی که پیش از این از شبکه بنکداری عبور میکرد، اکنون به سمت فروشگاههای خردهفروشی و مراکز عرضه مرتبط با کالابرگ هدایت شده است.
رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی درباره قیمت برنج ایرانی در بازار گفت: در حال حاضر برنج ایرانی در بازار تا حدود ۴۸۰ هزار تومان نیز عرضه میشود. این رقم مربوط به قیمت در سطح بنکداری است و حدود ۱۵ درصد به آن اضافه میشود تا محصول در نهایت به دست مصرفکننده برسد.
کنگری درباره روغن نیز اظهار کرد: قیمت روغن بر اساس نرخ مصوب سازمان حمایت از تولیدکنندگان تعیین میشود و قیمت درجشده روی کالا، همان قیمت مصرفکننده است که محصول بر اساس آن به مصرفکننده نهایی عرضه میشود.
او درباره حبوبات نیز گفت: این گروه از کالاها در هفتههای گذشته روند کاهشی داشتند، اما با نوسانات اخیر نرخ ارز، حبوبات نیز تا حدی وارد مسیر افزایشی شدهاند.
کنگری با این حال تأکید کرد: افزایش قیمت به معنای کمبود کالا نیست. در همه حوزههای غذایی و بهویژه کالاهای اساسی، تاکنون کمبود قابلتوجهی در بازار مشاهده نشده است. بر اساس نظارتهای انجامشده، کالا در شبکه توزیع وجود دارد و از نظر تأمین با مشکل خاصی روبهرو نیستیم.
وی درباره قیمت نخود، لوبیا و عدس نیز توضیح داد: قیمت حبوبات بسته به کیفیت متفاوت است و تاکنون افزایش قیمت قابلتوجهی در این بخش دیده نشده است. فهرست قیمت عمدهفروشی این محصولات نیز قابل ارائه است و قیمت مصرفکننده با احتساب حدود ۱۶ درصد به قیمت عمدهفروشی تعیین میشود.
کنگری درباره وضعیت بازار تا پایان شهریورماه نیز گفت: با توجه به فعالیت زنجیره تأمین و تولید و همچنین رقابتی بودن بازار، انتظار نداریم با کمبود کالا مواجه شویم. بنابراین از نظر تأمین کالا نگرانی خاصی وجود ندارد.
او در عین حال تأکید کرد: موضوع اصلی در بخش قیمت، نوسانات نرخ ارز است. اگر نرخ ارز مدیریت شود، بازار مواد غذایی نیز میتواند به سمت ثبات حرکت کند. تجربه دو ماه گذشته نشان داد که در صورت ثبات ارز، قیمتها نیز ثبات بیشتری پیدا میکنند و حتی در برخی بخشها امکان کاهش قیمت وجود دارد.
رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی یادآور شد: طی دو ماه گذشته، بازار با نوسان شدید قیمتی روبهرو نبود و در برخی کالاها روند نزولی دیده شد. واردات گسترده و همچنین فصل برداشت محصولات کشاورزی از جمله عواملی بود که به کاهش قیمتها کمک کرد. با این حال، افزایش قیمتهای اخیر عمدتاً تحت تأثیر نوسانات ارزی اتفاق افتاده است.
کنگری در ادامه به تغییر سبد مصرف خانوارها اشاره کرد و گفت: مردم در شرایط فعلی بیشتر به سمت کالاهایی میروند که مستقیماً با سفره آنها ارتباط دارد. محصولاتی مانند پنیر، چای، حبوبات و برنج همچنان در اولویت خرید خانوارها قرار دارند.
او افزود: در مقابل، خرید بسیاری از محصولات خوراکی غیرضروری یا کالاهایی که بیشتر جنبه مصرف تفننی و لوکس دارند، کاهش پیدا کرده و بازار این محصولات کسادتر شده است.
رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی همچنین تعطیلی مدارس را یکی دیگر از عوامل مؤثر بر کاهش فروش برخی محصولات دانست و گفت: تعطیلی مدارس نیز بر کسادی بازار برخی خوراکیها اثر گذاشته است، زیرا بخشی از خرید و فروش این محصولات مربوط به مصرف دانشآموزان در مدارس بود.
کنگری در پایان تأکید کرد: رکود فعلی بازار مواد غذایی تنها به کاهش قدرت خرید مردم مربوط نمیشود و مجموعهای از عوامل از جمله تغییر الگوی مصرف، اجرای کالابرگ و تعطیلی مدارس بر میزان تقاضا اثر گذاشتهاند. با این حال، از نظر تأمین کالاهای اساسی، در حال حاضر کمبودی در بازار وجود ندارد و متغیر تعیینکننده در مسیر قیمتها، همچنان نرخ ارز است.
۲۲۳۲۲۴