قهرمانان کوچک ایران کجا گم میشوند؟
**عنوان:** قهرمانان کوچک ایران کجا گم میشوند؟
**خلاصه:** محمود افشاردوست، کارشناس والیبال و عضو کمیته مربیان کنفدراسیون والیبال آسیا، معتقد است که کمبود استعداد در والیبال ایران نیست؛ مشکل اصلی، مسیر ناکافی است که استعدادهای جوان پس از ظهور در ردههای پایه به سطح حرفهای تبدیل نمیشوند.
—
ریحانه اسکندری، والیبال ایران در سالهای اخیر در ردههای پایه بارها به دستاوردهای مهم در آسیا و در مسابقات جهانی دست یافته است؛ بازیکنانانی که فنی و در آمادگی بدنی حتی برتری از رقبای خود دارند. با این حال، این استعدادها بهطور کامل به ستارههای رده بزرگسالان تبدیل نمیشوند. محمود افشاردوست، کارشناس والیبال و عضو کمیته مربیان کنفدراسیون والیبال آسیا و مدرس فدراسیون جهانی والیبال، در گفتگو با «خبرآنلاین» اشاره کرد که تفاوت اصلی باید در روش پرورش بازیکنان، رویهمند بودن در ردههای پایه و بهویژه در شناسایی فاصلهٔ موجود بین ردههای سنی مختلف باشد؛ این فاصله میتواند مانع ورود یک استعداد به سطح حرفهای شود.
چرا شرایط بدنی بازیکنان پایهای ایران با تیمهای خارجی متفاوت است؟ با توجه به شرایط فیزیکی و آمادگی بازیکنان ردههای پایه و مقایسه با برخی تیمهای خارجی، دلیل برتری چیست؟ افشاردوست توضیح داد: «تمرینات تیمهای ردههای سنی — مثلاً زیر ۱۶، زیر ۱۷ یا زیر ۱۸ سال — با تیمهای خارجی متفاوت است. چرا؟ چون این تیمها معمولاً فقط دو یا سه هفته تمرین میکنند و برای یک مسابقه عازم میشوند، در حالی که ما همیشه حداقل این نگاه را داریم و نگاه فدراسیون نیز همین را نشان میدهد که خود پرورش آنها را انجام دهد و در نهایت آنها را در قالب تیم اعزام خود بگیرد.»
او ادامه داد: «این کار در سراسر جهان یکسان نیست و نگاههای متفاوتی دارد. علاوه بر این، در ردههای پایه همهٔ ورزشها — نه صرفاً والیبال — بر نتایج متمرکز هستند؛ یعنی ما بهسراغ قهرمانی برای آسیا و قهرمانی برای جهان هستیم. این هدف درست است، اما در پی قهرمانی نباید دیگر نکات دیگر را نادیده بگیریم.»
نتیجهگرایی چه بهایی بر مسیر پرورش بازیکن میآورد؟ او با تأکید بر «ما دنبال نتیجه هستیم» گفت: «طبیعی است که منابع، هرچند محدود، را به تیم بگذاریم؛ مثلاً یک بازیکن شش ماه یا یک سال در اردو بماند. این نگاه باید پایبند باشد، زیرا سیستمی که فدراسیون در ایران اجرا کند و بر عهدهٔ خود باشد و این کار را برای والیبالیست کند، وجود ندارد.»
افشاردوست افزود: «آموزش ابتدایی شاید در شهرهای مختلف برگزار شود، اما وقتی بازیکن به ردههای بالاتر میرسد، باید بهصورت کامل پخته شود. وقتی بازیکن در اردو قرار دارد، باید تغذیهاش مراقبت شود، تمریناتاش منظم باشد و مربیاش — که باید در بالای سر او باشد — بهصورت مداوم حضور داشته باشد. این مسأله از نظر اندام و عضلهای با یک بازیکنی که مثلاً یک ماه تمرین میکند، متفاوت است.»
این فاصله در ردههای سنی چگونه بیشتر میشود؟ افشاردوست با اشاره به تفاوت سطح مسابقات در ردههای مختلف گفت: «سطح مسابقات زیر ۱۶ سال با نوجوانان متفاوت است، نوجوانان با جوانان متفاوتاند و جوانان نیز با بزرگسالان متفاوتاند. ما این تفاوت را داریم و این تفاوت سطحها به مرور کار را گپ میکند.»
او ادامه داد: «یعنی از زیر ۱۶ سال تا رسیدن به بزرگسالان، که مثلاً یک بازیکن ۲۲ یا ۲۳ ساله شود، شش یا هفت سال ممکن است فرصت کافی برای تمرین، آموزش و حرفهای شدن یا حتی برای برگزاری مسابقه بهگونهای که باید به یک بچه نرسد، وجود نداشته باشد.»
به گفته او، نتیجهٔ این اختلاف این است که «بازیکن ممکن است وارد مرحلهای شود که رشد واقعی لازم است، نرسد و نتواند به آن مرحله برسد.»
چرا بازیکنان در این مسیر از والیبال خارج میشوند؟ افشاردوست گفت: «ممکن است در این مسیر ریزش رخ دهد، بازیکن سرخورده شود، تیمی پیدا نکند، بازی نکند، یا در لیگای جایی نداشته باشد؛ حتی در زیرگروههای لیگ دستههای دیگر نیز حضور نداشته باشد. تمام اینها باعث میشود که به نوعی فاصلهای بین بازیکنان و مسیر حرفهای ایجاد شود.»
او تأکید کرد: «وقتی این فاصله شکل میگیرد، در واقع بازیکنانان خارجی مسیر حرفهای خود را بهخوبی طی میکنند و در نهایت به بزرگسالان میرسند.»
آیا این مسیر در سالهای اخیر اصلاح شده است؟ او با اشاره به حضور بازیکنان جوان در تیم ملی بزرگسالان گفت: «بله، در دو یا سه سال اخیر تیمهای جوانان و نوجوانان ما، بازیکنانشان به تیم ملی بزرگسالان دعوت شدهاند؛ این مسیر برای ما درست میشود. در حال حاضر در تیم ملی بزرگسالان، بازیکنانی هستند که از نوجوانان قهرمان جهان سرچشمه گرفتهاند.»
افشاردوست افزود: «این چند سال اخیر مسیر درست میشود، اما هنوز ما نمیتوانیم استعدادهایی را که در زیر ۱۶ سال داریم، به راحتی از دست بدهیم.»
انتخاب بازیکنان پایه چقدر در آینده تأثیر میگذارد؟ او یکی دیگر از نکات مهم را مطرح کرد: «یک نکتهٔ دیگر که برایم مهم است این است که در ردههای ۱۵ و ۱۶ ساله، بازیکنانی که انتخاب میکنیم، باید نگاهای آیندهنگر داشته باشند.»
او ادامه داد: «نوع انتخاب میتواند با یک مربی متفاوت باشد؛ اگر مربی مجبور باشد بهدنبال کسبوکار و نتیجه بگیرد تا کارش ادامه یابد، ممکن است بازیکنانی را انتخاب کند که شانس کمتری برای تبدیل شدن به ستاره داشته باشند، اما در حال حاضر خوب هستند و میتوانند بکنند، مبارزه کنند و مقام بگیرند.»
او این موضوع را «یک تفاوت نگاه» دانست و افزود: «این نگاه خود میتواند یک تفاوت نگاه داشته باشد.»
آیا بازیکنان نوجوان توانایی تحمل تمرینات پرفشار را دارند؟ افشاردوست تأکید کرد: «یک نکتهٔ مثبت این است که بازیکنی که از سن ۱۴ یا ۱۵ سالگی وارد سیستم حرفهای و ورزش حرفهای میشود، توانایی پذیرش تمرینات پرفشار را دارد؛ این همانطور است که مسابقات زیر ۱۶ سال و مسابقات نوجوانان در سراسر جهان برگزار میشوند.»
در مورد احتمال آسیبدیدگی او گفت: «اگر یک موقعیتی آسیب ببیند، فدراسیونهای ورزشی به آن میرسند، تیمها را مدیریت میکنند و- “۱۵, ۱۶” in the text. Let’s check the text again.
Wait, in the original text, it says “Rede 15, 16” — that’s probably a typo for “15, 16”. But in the text, it’s written as “15, 16” (with a comma). Let me check the original text again.
Looking at the original text: “même dans les rangs 15, 16 ans” — so the numbers are 15 and 16. So in the rewritten version, I need to keep those numbers as is.
Also, the quote: “une quantité différente” — need to keep that exact.
– “Si un joueur est blessé, le club le remplacera et le remplacera.” Wait, no, the original says: “Si un joueur est blessé, le club le remplacera par un autre joueur.” Wait, let me check the original text.
Looking back: “Si un joueur est blessé, il peut être remplacé par un autre joueur, ce qui permet de maintenir le niveau de jeu.”
Wait, in the original text: “Si un joueur se blesse, le club peut le “We are looking for a new manager.”